Lider z krwi i kości – Angelica Pegani oraz Björn Lundström o książce „Wywiad z liderem”

autor: • 9 września 2018 • LifestyleKomentarze: (0)

„Wywiad z liderem” to książka, która jest efektem 80 inspirujących wywiadów z przedstawicielami kadry zarządczej. Ile stylów przywództwa można wyróżnić oraz czym się od siebie różnią? Co oznacza przywództwo według teorii oraz w praktyce? Czy branża lotnictwa różni się od innych branż? Jeśli tak, dlaczego?

Angelica Pegani: Style przywództwa są bardzo zróżnicowane i nie można mówić o jednym stylu zarządzania czy przywództwa ponieważ to oznacza – brak pewnego poziomu wiedzy. W literaturze można wyróżnić style najbardziej popularne czyli liberalny, demokratyczny czy autokratyczny/autorytarny. Ze względu na typ przywództwa: polityczne, biznesowe oraz społeczne. A co więcej, formy przywództwa mogą być różne; od sytuacyjnego przez służebne, aż do personalistycznego. Gdy mówimy o przywództwie należy przywołać sylwetkę Maxa Webera, który podzielił je na tradycyjne, legalne i charyzmatyczne. A co więcej, Ken Blanchard i Paul Hersey wyróżnili bardzo nowoczesne oraz popularne, często stosowane w korporacjach zagranicznych, przywództwo sytuacyjne. Istotnym jest, aby przywództwo opierać na pracy zespołowej, dopiero wtedy przynosi korzyści. Jeśli lider zespołu jest profesjonalny i odpowiedzialny w swojej funkcji, wtedy można mówić o przywództwie.

Björn Lundström: Przywództwo jest bardzo ważne w dzisiejszych czasach. Zarówno piloci wojskowi, jak i piloci linii lotniczych pracują w zespołach, a ich sukces zależy od wydajności zespołu. Jeśli drużyna przegra, możesz zginąć (pilot wojskowy) lub może skończyć się niebezpieczną sytuacją (pilot linii lotniczych). Konsekwencje są poważne. Dlatego tak ważne jest aby pracować zespołowo. Wtedy można zajść o wiele dalej niż jako jednostka. Gdy przywództwo jest dobre czyli wykonywane przez kompetentne osoby (liderów) to przynosi kreatywność oraz innowacyjność. Właśnie wtedy można mówić o wzajemnym zaufaniu w zespole. Dobry przywódca posiada pewność siebie i potrafi sprawić, by ludzie czuli się doceniani i lubili to, co robią.Oczywiście przy tym należy być profesjonalnym, dojrzałym i kompetentnym w swojej pracy. Jednak nie można zapominać, że pracuje się razem, a nie osobno. Jeśli przywódca stawia sobie właśnie takie ambicje, jest dla mnie liderem. Zdolność do przewodzenia jest naturalną cechą, którą ktoś posiada lub też nie. Liderzy muszą posiadać umiejętność słuchania, by później wyciągać wnioski. Aby nauczyć się tego wszystkiego, należy spędzić bardzo dużo czasu. Czasami nawet, ten proces rozpoczyna się w dzieciństwie. A następnie, ta umiejętność rozwija się przez cały okres dojrzałości przez wszystko to – czego doświadczamy.

Lifestyle Coaching: W książce warto zwrócić uwagę na studium charakterów, które jest bardzo zróżnicowane. Lektura sprawia wrażenie lekkiej, ale z drugiej strony wiem, że rozmowy z przywódcami są wyzwaniem. Co zadecydowało o tym, że osoby, z którymi Pani rozmawiała, tak chętnie i wiele opowiadały o swojej pracy, pasjach, dzieliły się głębszymi refleksjami?

Angelica Pegani:  Jak wspomniałam w książce, w sumie przeprowadziłam 100 wywiadów, ale część z nich została odrzucona. Było to spowodowane brakiem konkretnych odpowiedzi we wskazanym temacie. Niestety, te 20, nieopublikowanych wywiadów wylądowała w koszu. Wracając do pytania, co zadecydowało o tym, że niektóre osoby, z którymi przeprowadzałam wywiady tak chętnie dzieliły się ze mną swoim doświadczeniem oraz refleksjami muszę odpowiedzieć dwojako. Z jednej strony, musiałam wykorzystać swoją wiedzę zdobytą na 5-letnich studiach dziennikarskich ponieważ niektórzy rozmówcy na początku wywiadu nie byli w stanie odpowiedzieć na podstawowe pytania dotyczące zarządzania, przywództwa czy komunikowania międzykulturowego. Wciąż tkwi we mnie poczucie misji oraz profesjonalne reprezentowanie dziedziny dziennikarstwa, co rozumiem przez między innymi słuchanie i zgłębianie historii innych ludzi. A ta profesja, w szczególności jest bardzo potrzebna w kraju, w którym panuje demokracja. Aby uprawiać tą profesję trzeba być przede wszystkim – dobrym człowiekiem.

Lifestyle Coaching: Wybrani rozmówcy pochodzą z różnych kultur.  Daje się zauważyć różnice w stylach przywództwa wynikające właśnie z różnic kulturowych, czy w dzisiejszym globalnym środowisku pochodzenie traci na znaczeniu? Czy te różnice wynikają z faktu, że niektóre narodowości wciąż muszą się uczyć, jak stać się kompetentnymi liderami ponieważ przywództwo nie jest aż tak popularne w ich kraju?

Angelica Pegani: Istnieje kilka różnic w stylach przywództwa, które wynikają z różnic kulturowych, ale teraz wspomnę o zawartości książki. Treść każdego wywiadu została skrócona na jej potrzeby, która niestety musiała mieć określoną objętość. Jednak, te najważniejsze treści zostały opublikowane. Wciąż ubolewam nad tym, że niektóre informację powinny być opublikowane ze względu na ukazanie moich rozmówców nie tylko jako osób, posiadających zestaw cech charakterystycznych dla przywódców, ale również ze względu na to, jakimi są ludźmi prywatnie. Mogłoby to ukazać ich w mniej lub bardziej korzystnym świetle. Ale pozwoliłoby na bardziej holistyczne podejście do sylwetek liderów. Niestety, nie ma wystarczająco stron w książce oraz zgody na publikację tych treści. Wywiady zostały przeprowadzone z uwzględnieniem zasad etyki, co w praktyce oznacza, że badani dobrowolnie uczestniczyli w badaniu oraz tego, aby „nie krzywdzić” badanych. Dlatego też badania zostały przeprowadzone z pełnym poszanowaniem prywatności. Na temat wielokulturowości czy komunikacji międzykulturowej piszę w książce. Rozwinięcie tego tematu nie było wybrane przypadkowo. We wcześniejszych badaniach w swojej pracy magisterskiej zauważyłam bardzo martwiące mnie odpowiedzi na temat innych kultur. Z tego wyłoniła się hipoteza, że może wręcz ksenofobiczne nastawienie niektórych rozmówców wobec innych kultur było spowodowane brakiem posiadania odpowiedniego poziomu wiedzy w zakresie swojej własnej kultury czy poczucia tożsamości. Może brzmieć to paradoksalnie, ale czym wyższy poziom wiedzy w zakresie własnej kultury tym bardziej tolerancyjne nastawienie do innych narodowości.

Björn Lundström: Gdy pracuje się w międzynarodowym zespole trzeba motywować, inspirować i zachęcać. Także wyznaczać cele w zespole. Role są różne, ale najważniejsze to słuchać, trenować innych oraz przede wszystkim – inspirować. Niezależnie od narodowości. Bardzo ważna jest różnorodność, to właśnie ona podwyższa poziom zespołu, a ich członkowie stają się bardziej otwarci na spojrzenie na pewne kwestie z różnych, międzynarodowych perspektyw. Bardzo ważne jest, aby uzyskać drugą lub trzecią opinię. Nie kierować się tylko jednym komentarzem. Kompetencje są znacznie większe dzięki różnorodności w doborze pracowników. I zdecydowanie zauważam różnice podczas pracy z różnymi narodowościami. Tak, absolutnie. Ludzie pochodzą z różnych kultur i na przykład kultura skandynawska nie jest zbyt hierarchiczna, co odróżnia ją od innych na przykład latynoamerykańskich kultur. Odpowiadając na pytanie, że trzeba nauczyć się być kompetentnym liderem odpowiem dyplomatycznie. Cóż, ciężko nauczyć się być niehierarchicznym. Nadal musisz zachować ostrożność, jeśli umieścisz etykietę na ludziach. Wszyscy jesteśmy różni. Nie można, w dzisiejszych czasach sugerować się stereotypami lub uprzedzeniami. Gdy zespół jest zbudowany z osób o różnej religii, pochodzeniu etnicznym, wieku lub posługujących się w innym języku, staje się zdecydowanie silniejszy, ponieważ jest o wiele bardziej zróżnicowany.

Lifestyle Coaching: Liderem trzeba się urodzić czy stajesz się nim na przestrzeni lat?

Angelica Pegani: „Liderem trzeba się urodzić” czy „liderem się stajesz” to pytanie jest bardzo często zadawane. Mogłabym przypuszczać, że obydwie odpowiedzi są poprawne. W pierwszym przypadku, zgadzam się, że od dzieciństwa pokazujemy pewne cechy, które mogą wskazywać na to, że jesteśmy tymi „pierwszymi”. Pierwsi podejmujemy decyzje, mówimy w czyimś imieniu, sprawiamy, że „inni za nami podążają”. Jednak w drugim przypadku, los może sprawić, że „bierzemy sprawy w swoje ręce”, wychodzimy z inicjatywą, zaczynamy reprezentować daną społeczność, wykazujemy się pewnym poziomem wiedzy, co daje nam odwagę w budowaniu pewności siebie. Stajemy się wtedy, w pewien sposób, liderami. Poniekąd zostaliśmy wybrani by przyjąć taką postawę. Postawę lidera.

Björn Lundström: Nie wydaje mi się, że ktoś rodzi się liderem, ale możesz się nim stać w młodym wieku, a później rozwijać te umiejętności, wraz z wiekiem. A te umiejętności rozwijasz, gdy otrzymujesz wykształcenie, trening i przechodzisz przez różne doświadczenia w życiu. Jeśli osiągasz drobne sukcesy w swojej pracy to właśnie one cię motywują. Przez co budujesz swoją pewność siebie. Możesz stać się wtedy jeszcze lepszym przywódcą, tylko między czasie musisz zwracać uwagę na rozwijanie swoich innych, drugoplanowych umiejętności jak na przykład empatia. W dzisiejszych czasach odgrywa kluczową rolę.

Lifestyle Coaching: Jak rozwiązywać problemy w zespole? (problemy związane z komunikacją, etyką, różnymi wizjami/perspektywami/pomysłami/rozwiązaniami). Jak rozwiązujesz problemy podczas kierowania samolotem jako pilot? Czy kiedykolwiek byłeś zaangażowany w jakąkolwiek sytuację kryzysową / zarządzanie kryzysowe?

Bjorn Lundstrom: Wypowiedz problem i zapytaj członków swojego zespołu, jak ich zdaniem należałoby rozwiązać ten problem. Jeśli Ty, jako członek zespołu zastanowiłeś się nad jego rozwiązaniem to najprawdopodobniej menedżerowie zespołu już wymyślili rozwiązanie dla tego problemu. Jednak na pewno chcieliby usłyszeć twoje zdanie bo w pewnym sensie jest wartościowe. Po prostu każda sugestia jest istotna. Lider musi być odporny na stres i nie może być łatwo wyprowadzany z równowagi nawet pod silną presją. W żadnym przypadku nie może stracić panowania nad sobą. Potrzebuje zatem wsparcia od swojego zespołu. A korzystanie z rad innych ludzi jest bardzo przydatne. Pokazuje także, że w obliczu kryzysu staniesz z nim twarzą w twarz, a to wiąże się z tym, że nie zawiedziesz swojego zespołu. Po prostu ich nie zostawisz – będziesz dla nich liderem, którego będą w tej sytuacji potrzebowali. Przy rozwiązywaniu problemów trzeba wziąć pod uwagę różne czynniki. Czasami musisz rozwiązywać problemy „ad hoc”. Ale ogólnie rzecz biorąc, niech zajmuje to czas i angażuje innych ludzi. Wtedy kryzysy stają się najlepszymi lekcjami. W sytuacjach awaryjnych trzeba szybko podejmować decyzje. Jeśli jesteś przygotowany czyli inaczej doświadczony, możesz być w takich sytuacjach skuteczniejszy.

Angelica Pegani: Problemy w zespole mogą mieć różne podłoże. Może być to spowodowane brakiem komunikacji lub inną perspektywą na konkretną sprawę. Różnorodność i niezgodność zainteresowań, a w literaturze bardziej traktowana jako „niezgodność interesów” związana z co najmniej dwiema osobami posiadającymi odmienne opinie i poglądy na określony temat. Natomiast konflikty w zespołach są nieuniknione i są nieodłącznym elementem ich rozwoju. Dlatego możemy mówić o pozytywnych oraz negatywnych skutkach konfliktów. W zależności od konfliktu, występuje kilka rodzajów ich rozwiązywania. I te właśnie inaczej zwane kolizje są spowodowane różnicami w postawach, opiniach lub poglądach osób reprezentujących dany konflikt. Różne doświadczenia oraz wierzenia powodują, że ludzie posiadają tylko jeden punkt widzenia, który uważają za właściwy. To oznacza, że wszyscy widzą jedną sprawę z kilkudziesięciu perspektyw dlatego reagują po prostu różnie. W tym kontekście wchodzi w grę tak zwany cykl konfliktu Christophera M. Moore’a. Stąd wyróżniamy różne przyczyny konfliktów. Rozwiązywanie konfliktów można podzielić według pięciu kategorii (konfrontacja czyli walka; dostosowanie się; unikanie; współpraca nad konfliktem; pójście na kompromis) i tak jak wskazują naukowcy – rozwiązywać je zgodnie z poszczególnymi etapami.

Lifestyle Coaching: Czy kobieta lider i mężczyzna lider to dwa różne modele przywództwa? Czy powinniśmy dzielić liderów wg płci?

Angelica Pegani: Według jednego wykładu przeprowadzonego przez Profesora Bogdana Wojciszke z Uniwersytetu SWPS, kobiety i mężczyźni nie różnią się w swoich stylach przewodzenia. Kobiety czy mężczyźni po prostu na szczeblu zarządzania przyjmują styl odpowiedni oraz praktykowany dotychczas w organizacji. I mogę zgodzić się po części z tą tezą, jednak z przeprowadzonych badań wyłania się inna perspektywa. Pokazuje ona kobiety-liderki, które mają bardziej rozwiniętą umiejętność empatii w porównaniu z mężczyznami. W branżach typu transport morski, logistyka większość rozmówców wskazywała mężczyzn, którzy bardziej efektywnie sprawdzą się na stanowiskach zarządczych. Niestety, wciąż stereotypowo oceniamy się względem płci, chociaż  porównaniu z 1984 roku jest o wiele lepiej. Kobiety mają w końcu dostęp do szkolnictwa wyższego. Bo przecież pierwsze pełnoprawne studentki mogły zapisać się na Uniwersytet Jagielloński 34 lata temu. Będąc już po studiach mogę sobie wyobrazić jak wiele możliwości ofiarują nam czasy, w których obecnie żyjemy. Kobiety czy mężczyźni sprawdzają się w różnych branżach, ponieważ mają różne charaktery. Tutaj wyłania się temat kobiecości i męskości, ale nie będę go tutaj dalej zgłębiać.

Czy możesz poprawić komunikację między pracownikami, gdy istnieje różnica wieku? Czy pracując z różnymi narodowościami (na przykład na pokładzie samolotu)?

Björn Lundström: Jeśli jesteś dobrym słuchaczem komunikacja zawsze jest lepsza. Oczywiście możesz poprawić swoje umiejętności słuchania, ponieważ zawsze jest miejsce na rozwój. W komunikacji między różnymi narodowościami  powinno się zachować ostrożność i nie nakładać na ludzi etykiet.

Lifestyle Coching:Czy mógłbyś opisać niektóre działania zespołu budujące integrację załogi na pokładzie samolotu? Jak z powodzeniem osiągnąć cele zespołu?

Björn Lundström: Stworzenie celu, który można osiągnąć to najważniejsze działania budujące zespół. Komunikacja jest bardzo ważna, która umożliwia pracę zespołową. Na pokładzie samolotu, jako pilot mógłbym wyznaczyć cel, że samolot poleci w określonym czasie lub nawet z wyprzedzeniem. I tutaj komunikacja będzie odgrywać dużą rolę.

Lifestyle Coching: Pani działa w fundacji, której misją jest między innymi walka o równouprawnienie kobiet. Czy w dzisiejszej rzeczywistości ciągłej zmiany wyrównywanie szans przyspieszyło? Kobieta-liderka ma takie same szanse na rynku jak mężczyzna-lider?

Angelica Pegani:  Ostatnie wywiady do szóstej książki („Team Tools. Leading high performance teams with different types of intelligence” przyp. red. ) pokazały mi zupełnie nowe podejście w tym temacie. Jest to ukłon w stronę kobiet, które dosłownie przejmują sprawy w swoje ręce, wychodząc z inicjatywą, cechując się charyzmą oraz bardzo indywidualnym podejściem do budowania międzykulturowych zespołów. Można wskazać kilka kobiet-liderek, które są głowami państw, zarządzają korporacjami niezależnie od branży i według statystyk – generują taki sam lub nawet większy dochód niż mężczyźni. Jeśli patrzy się na liczby, a to według analityków jest najważniejszym miernikiem jakości i skuteczności – to bądźmy dumni i nie patrzmy na płeć. Może nas to bardzo zaskoczyć lub stworzyć zbędne stereotypy czy uprzedzenia.

Björn Lundström: To naprawdę zależy od kraju, w którym się znajdujesz. W niektórych krajach kobiety są zupełnie inaczej traktowane niż mężczyźni. W innych krajach różnica jest mniejsza, ale nigdy nie wynosi 100%. Nadal istnieje mniejsze lub większe wsparcie dla kobiet. Szkoda, ponieważ oznacza to, że talenty są marnowane, z powodu postępu np. technologicznego. Mam obie córki i synów i chcę, aby miały równe szanse w życiu.

Lifestyle Coching: Jak stworzyć silną więź między innymi współpracownikami? Jak zbudować zespół, który będzie zmotywowany? Czy relacje społeczne są ważne w życiu skutecznego lidera? Czy życie prywatne ma wpływ na twoje życie zawodowe?

Björn Lundström: Po pierwsze, oświadczam, że chcę, żeby się dobrze bawili i dobrze się bawili w pracy. Jeśli są szczęśliwi, to pasażerowie to zauważą i będą również zadowoleni. Tak, absolutnie.

Angelica Pegani: Jak ostatnio, podczas wywiadu do książki „Team Tools”, mój rozmówca-motywator powiedział bardzo inspirujące słowa: „It’s not a crime to love your work” (tłum. To nie przestępstwo, aby kochać swoją pracę).

Lifestyle Coching: A jaki będzie lider przyszłości? Czy naukowcy już opracowali model przywódcy dla kolejnych pokoleń?

Angelica Pegani:  Modele przywództwa wciąż zmieniają się w zależności o statusu i sytuacji politycznej państwa, w której „rozwijają się” liderzy. Takie czynniki jak pochodzenie, płeć, wiek, narodowość, wykształcenie, doświadczenie oraz zespół, z którym pracują czy nim przewodzą/zarządzają sprawiają, że lider po prostu musi wykorzystywać wiedzę w zakresie przywództwa. Korzystać z różnych stylów przywództwa w zależności od sytuacji czy osób, którymi przewodzi. Zawsze trzeba wykonać określoną ilość pracy, aby stać się kompetentną osobą w danej dziedzinie. Wierzę w naturalne predyspozycje, ale to nigdy nie zastąpi wyrobionych godzin na treningu. Bycie liderem można traktować jako powołanie lub zawód, co wiąże się z pewną odpowiedzialnością. A ta odpowiedzialność sprawia, że inne osoby ofiarowują tobie-jako liderowi – możliwość prowadzenia ich. Dlatego korzystając z ich zaufania do siebie możesz pobudzić w nich niepokój lub pasję. Tak istotną rolę odgrywa tutaj motywacja potencjalnego „lidera”. Jeśli motywem do „stania się” liderem jest prestiż, status lub finanse – jego żywotność szybko straci ważność. Jeśli będzie cechowała go najpierw służebna postawa, by najpierw „służyć”, a potem przewodzić – to może liczyć na to, że zjedna sobie ludzi pełnych inspiracji, pasji oraz motywacji. A oni odwzajemnią mu tym samym.

Björn Lundström: Myślę, że lider przyszłości będzie bardziej empatyczny, ponieważ „miękkie” wartości są coraz ważniejsze. Mniej hierarchiczny, bardziej adaptacyjny i kreatywny. Wraz ze wzrostem konkurencji zmniejszą się firmy o słabych liderach. Dla mnie oznacza to, że firmy trzymają się tradycyjnego. Po prostu musisz być na krawędzi! Nie wiem, czy naukowcy opracowali model, ponieważ taki model byłby bardzo skomplikowany, a także zmienny w czasie. Więc prawdopodobnie nie.

Lifestyle Coaching: Jakie rady możesz przekazać innej generacji? Co muszą wiedzieć, aby być bardziej ukierunkowane i spełnione osoby? Jak lider powinien podchodzić do własnej osoby i jak oceniać swoją pracę?

Angelica Pegani: Jeśli motywują ciebie finanse, prestiż i status społeczny, szybko stracisz poczucie misji. Ale jeśli twoja praca to twoja pasja, to zawsze, pomimo okoliczności będziesz szczęśliwym i po części spełnionym człowiekiem.

Björn Lundström: Wszystko, co wiem lub dowiedziałem się wynika z mojego doświadczenia i innych ludzi wokół mnie. Bo ludzie nie mogą się uczyć tylko przez doświadczenia, błędy czy porażki innych ludzi. Muszą popełnić swoje własne błędy. Chcę zawsze usłyszeć dobre lub złe rzeczy. Po prostu ważne jest, abyś miał feedback (informację zwrotną) na temat swojej pracy i tego, jak współpracujesz z innymi ludźmi. Może twoja perspektywa jest właściwa, a inni ludzie (na przykład z twojego zespołu) widzą to inaczej. Należy przyjąć wszystkie opinie, zweryfikować je i przemyśleć. Tylko w taki sposób można rozwijać się. Same sukcesy nikogo nigdy nie rozwijały. Czasami możesz odczuć presję. Z własnego doświadczenia wiem, że z czasem ignoruje się presję, nacisk ponieważ są ważniejsze kwestie, które są priorytetami. W stresujących sytuacjach należy zrobić krok do tyłu i sprawdź co zrobiłeś niezgodnie z planem.  W takich sytuacjach zachowaj zdrowy rozsądek.

Lifestyle Coaching: Dziękuję za rozmowę.

Angelica Pegani: Dziękuję.

Björn Lundström: Dziękuję.

Fot. Gordon Blackler

 

 

 

Angelica Pegani – autorka 6 książek, z wykształcenia dziennikarka radiowa i telewizyjna, menedżer public relations, certyfikowany specjalista ds. reklamy oraz marketingu. Współpracuje z zarządem fundacji The Excellence World Foundation oraz UBC Entertainment and Management Group. Od 2017 roku absolwentka menedżerskich studiów podyplomowych na Wydziale Zarządzania i Ekonomii w Katedrze Inżynierii Zarządzania Operacyjnego Politechniki Gdańskiej. Jako Prezes fundacji the Excellence World Foundation oraz dyrektor generalny firmy UBC Group w Polsce, Angelica Pegani udziela się w międzynarodowych projektach humanitarnych oraz charytatywnych.

 

 

 

 

 

 

Fot. Assa Miller

 

 

Björn Lundström – od 1985 roku jest pilotem w jednej z największych skandynawskich koncernów lotniczych założonych w 1946 roku. Absolwent KTH, Royal Institute of Technology w Sztokholmie, Szwecji. Swoje doświadczenie zdobywał między innymi jako pilot w Swedish Airforce, w latach 1980-1985, a później, po zdobyciu dodatkowych kwalifikacji, jako kapitan. Prywatnie i zawodowo dzieli się swoim doświadczeniem na portalu społecznościowym Instagram (#bjornpilot) osiągając 73,5 tysięcy widzów, którzy śledzą jego pracę w samolocie typu Airbus 330/340. Na początku 2018 roku wraz z psychologiem – Cecilią Gustafsson wydał książkę pod tytułem „Flygrädd?– övervinn din rädsla med ACT” w języku szwedzkim [tłum. „Boisz się latać? Pokonaj swój lęk przed lataniem”] wydaną przez wydawnictwo Roos & Tegner.

Pin It

Podobne artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *